Pina

Ik had alleen maar gehoord dat hij “erg mooi” was. Méér wist ik niet toen ik de film Pina vanavond begon te kijken.
Hij bleek niet alleen “erg mooi”, maar ook… vol emotie, herkenbaar, verwarrend, heftig, visueel, muzikaal, expressief, (zeer!) inspirerend, overdonderend, klein, groot, persoonlijk, én vervreemdend.


De film laat met name lange & korte scènes zien uit danstheater voorstellingen van choreografe Pina Bausch. Soms ‘gewoon’ gespeeld in een theaterzaal, maar vaak ook gespeeld op allerlei locaties in en rond de plaats Wuppertal in Duitsland.
Tussendoor hoor je korte monologen van de spelers uit het ensemble. Daaruit komt heel mooi naar voren dat Pina in haar voorstellingen op zoek gaat naar wat bij iedere danser het beste past, wat hem of haar het diepste raakt, en hoe dat ingezet kan worden om tot de mooiste choreografieën te komen. Oók komt uit de monologen een enorme dankbaarheid (hiervoor) van de spelers richting Pina naar voren. Die ogenschijnlijk wel eens wat streng lijkt, maar overduidelijk altijd het allerbeste met haar dansers voor heeft, en ze juist zo mooi mogelijk wil laten schitteren. Wat natuurlijk een geweldig mooie filosofie is om als trainster/choreografe te hanteren!

Wat me het meest geraakt heeft, is hoe gruwelijk veel er in de dansen tot uitdrukking gebracht wordt. Heel vaak gebeurd dat via herhalingen. En vaak ook met allerlei op het oog ‘onsamenhangende’ en absurd uitziende bewegingen.Pina Waarvan na verloop van tijd telkens weer blijkt dat ze helemaal niet zo willekeurig en onsamenhangend zijn als je (ik in ieder geval…) initieel dacht. Echt fantastisch in elkaar gezet, en buitengewoon prachtig om te zien! En ook heel erg inspirerend: want wat deze film & deze vorm van theater laat zien, is hoe je vaak zonder woorden, nog steeds – of misschien wel nog veel beter – heel veel tot uitdrukking kunt brengen. Dit is het improv adagio “Don’t Say It: Play It!” (van Viola Spolin) tot in het extreme doorgevoerd!
Wat hierbij enorm helpt is de muziek die gebruikt wordt. Die varieert van klassieke opera en hele ouderwetse Duitse (volks)liedjes, tot aan hele moderne muziek. Maar past altijd perfect bij wat er gespeeld wordt, al dan niet doordat de muziek (deels) contrasteert met wat je ziet & wat er gedanst wordt.

Als “Pina” examplarisch is voor hoe uitstekend danstheater eruit ziet, dan moet ik denk ik toch eens in de schouwburg naar zo’n voorstelling gaan kijken. Want dit vind ik héél erg mooi!