Schrijfcursus, deel III

In mijn verslag van de ervaringen met de schrijfcursus, ben ik nu aangekomen bij les 7.
Deze had betrekking op de volgende opdracht:

Maak een lijstje van dingen die je: te veel moeite kosten, te kort vindt duren, te lang vindt duren, te duur vindt

Er werd ons gevraagd, zonder een verdere toelichting, om dingen te plaatsen onder de volgende vier kopjes:

  1. Alle dingen die jij te lang vindt duren
  2. Alles wat jij veel te duur vindt
  3. Alles wat je teveel moeite kost
  4. Alles wat volgens jou te kort duurt

Daarnaast was de opdracht om te kijken of we een overkoepelend thema konden ontdekken wat de zaken onder vier kopjes met elkaar verbond.

Bij drie van de vier kopjes kon in wel 1 of meer zaken bedenken. Na lang nadenken kwam ik tot de conclusie dat ik bij “Alles wat je te duur vindt” alleen maar hele triviale zaken kon bedenken. Daarbij vond ik dat het woordje “te” daarbij aangaf dat ik dat iets vreselijks vond, en geen van de zaken die in me opkwamen verdienden het om dat label te krijgen.
Dit probleem met het woordje “te” had ik overigens ook bij de andere kopjes (het geeft zo’n zwaar gewicht aan het geheel), dus de meeste zaken die ik daar genoemd hebben, gelden voor het kopje minus het woordje “te”.
Voor de overige drie kopjes was dit waar ik op uitkwam:

Alle dingen die jij te lang vindt duren
  • de werkdag (soms!).
Alles wat je (te) veel moeite kost
  • loslaten wat anderen van me vinden / over mij denken;
  • perfectionisme / erin berusten en kunnen accepteren dat iets me niet lukt of dat ik iets niet kan;
  • vervelende zaken loslaten;
  • ‘in het moment blijven’.
Alles wat volgens jou te kort duurt
  • het weekeinde;
  • de lesavonden van de schrijverscursus;
  • mooie momenten met vrienden.

De resultaten van de vorige opdracht vormden de basis van een nieuwe opdracht:

Schrijf op basis van wat je bij 1 van de 4 kopjes hebt ingevuld een verhaal of gedicht. Maak daarbij gebruik van eventueel gevonden overkoepelende thema’s.

Van de 4 mogelijke lijstjes, koos ik uiteindelijk het lijstje van Alles wat je (te) veel moeite kost. Alle daar genoemde zaken heb ik verwerkt tot het volgende verhaal (waarbij ‘in het moment blijven’ het meest nadrukkelijk in het verhaal naar voren komt):

Alles wat je te veel moeite kost:

Ik zit aan tafel en haal de huiswerkopdracht van de komende les uit mijn schrijfmap. Eens kijken…, de opdracht bestaat uit vier kopjes waaronder een aantal trefwoorden geplaatst moeten worden. Leuk! Dat moet vast wel gaan lukken. Ik ben toch zo’n schrijfwonder – tenminste, dat is wat ik iedereen tegen me hoor zeggen – dus dit moet geen probleem zijn, toch?

Het is twintig minuten later. Onder twee van vier kopjes staan nu een aantal trefwoorden. Echt veel is het nog niet. Hè, waarom lukt dit niet? Ik was hier toch zo goed in, of niet soms? Kom, nu even goed concentreren, anders ga ik af bij de komende les! Ik voel een lichte ergernis opkomen die zich in de vorm van een wat beklemmend gevoel in mijn buik begint te nestelen. Als een gemeen duiveltje zit dit me aan te grijnzen: “kom op, doe eens wat! Het lukt niet, hè!” Met veel moeite concentreer ik me weer op de opdracht. Voor de vorm krabbel ik wat kringetjes op het papier, zodat het lijkt alsof ik daadwerkelijk iets productiefs doe.

Weer tien minuten later. De lichte ergernis is nu uitgegroeid tot een grote. De last op mijn schouders wordt met de minuut groter. Ik voel de hete adem van mijn eigen ambitie in mijn nek. De onrust heeft zich nu ook verspreidt naar mijn voeten, die nerveus wisselen tussen drie verschillende posities. De ooit zo rustige achtergrondmuziek lijkt steeds luider te klinken. “Wat maakt die koelkast een lawaai.” “Wat een ontzettend stomme opdracht is dit eigenlijk!” “En ik háát zondagavonden!”. De negativiteit neem nu het moment volledig over. Niets is er nog goed. De eerder nog zo gekoesterde reputatie is tot een molensteen geworden. Ik zet voor de honderste keer mijn bril recht op m’n neus. Alles waaraan ik me maar kan ergeren balt zich samen. Er lijkt geen weg meer terug.

En dan – gelukkig – is daar ineens de omslag en het besef: hier kan ik een fragment over schrijven. Dit illustreert precies wat ik bedoel – wat me veel moeite kost. Mijn pen vliegt ongeduldig over het papier. Het resultaat is zoals zo vaak nauwelijks leesbaar, maar het ìs er! Ik voel hoe m’n lichaam zich weer ontspant. Toch nog in mijn opdracht geslaagd!

De cursusleidster was erg enthousiast over dit verhaal. Ze vond het heel goed dat ik het mislukken van iets (het niet in het moment blijven) wist om te buigen tot de inhoud van het verhaal, wat eigenlijk alleen maar geschreven kon worden door juist in dat moment te blijven!
Ze zei dat ze het ook heel graag wilde gebruiken als voorbeeld voor de nieuwe cursusgids van het UCK (maar helaas is dat er uiteindelijk niet van gekomen…).

Les 8 van de cursus had betrekking op het imiteren van een stijl. De tekst (en dus de stijl) die we moesten gaan imiteren, was de volgende:

La fabulosa: een Texaanse operette

Ze beweert altijd dat ze ‘Spaans’ is, maar in werkelijkheid komt ze, net als wij, uit Laredo, of ‘Lardo’, zoals wij het noemen. Ze heet Berriozábal. Carmen. Werkte als secretaresse voor een advocatenkantoor in San Antonio.
Grote chichis. Ik bedoel écht grote. De mannen konden er hun ogen niet van afhouden. Ze kon er echt niks aan doen. Als ze met haar aan de praat waren, keken ze haar nooit aan. Het was een beetje génant.
Ze hield ’t met een korporaal van Fort Sam Houston. Jong. Echt een knappe vent. José Arrambide. Hij had thuis een liefje van highschool die in het winkelcentrum nachos verkocht, en die wachtte tot hij terugkeerde naar Harlingen, met haar zou trouwen, en dat driedelige slaapkamer ameublement zou kopen dat voor hun was weggezet. En maar dromen, niet?
Nou, deze José was niet Carmens gróte vlam. Alleen maar haar brok hier in San Antonio, om het zo maar te zeggen. Maar je weet hoe kerels zijn. Als je hun voeten niet eigenhandig wast en met je haar afdroogt, ze kunnen er gewoon niet tegen. Dat meen ik echt. En Carmen. was het type vrouw van take-it or leave-it. Als het je niet zint, daar is de deur. Op die manier. Een stevige dame.
Niet pienter. Ze was niet goochem genoeg om elk jaar haar tanden na te laten kijken, of een flatje te kopen. Maar de korporaal was aan haar verslingerd. Haar wis en waarachtige liefdesslaaf Ik weet niet waarom, maar als je mannen slecht behandelt, likken ze je handen.
Jazeker, hij was ooit haar liefje, maar wat betekent dat nu voor een vrouw die twintig is en de wereld bij de ballen vast heeft. Bij de eerste de beste gelegenheid legde ze het aan met een bekende Texaanse senator die zijn bedje aan het spreiden was richting Washington. Liet een luxe appartement voor haar inrichten in Austin Noord. Carnilo Escamilla. Misschien heb je wel eens van hem gehoord.
Toen José erachter kwam, was het een groot escándalo, zoals ze zeggen. Probeerde haar te vermoorden. Probeerde zelfmoord te plegen. Maar die Camilo kon het uit de kranten houden. Zo’n zwaargewicht was dat. En daarbij kwam, hij had vrouw en kinderen die elk jaar met hem poseerden voor de kalender die hij met kerstmis weggaf. Hij peinsde er niet over zijn carrière op ‘t spel te zetten voor de fulanita.
Het hangt ervan af met wie je praat, er zijn meerdere verhalen in omloop. José’s vrienden beweren dat hij zijn initialen op haar beroemde tieten heeft gekerft met een mes, maar dat klinkt een beetje als een praatje, vind je niet?
Ik hoorde dat hij is gedeserteerd. Dat hij stierenvechterwerd in Matamaros, zodat hij kon sterven als een echte man. Iemand anders vertelde dat zij degene is die dood wil.
Geloof er maar niets van. Ze ging er vandoor met King Kong Cárdenas. Een beroepsworstelaar uit Crystal City en een schat van een man. Ik ken haar nichtje Lerma en we zagen haar net vorige week, in de Floore Country Store in Helotes. Verrek, ze trakteerde ons op een biertje, danste de two-step en zweefde gewoon weg op het liefje Hey Baby Qué Pasó.

Het is een tekst met een aantal duidelijke kenmerken. Zo is de tekst gelardeerd met allerlei buitenlandse woorden, bevat de tekst veel ‘erotische’ zaken, en veel zinnen zijn kort tot extreem kort (vaak zonder een duidelijk taalkundig onderwerp).
Al bij het lezen voelde ik dat ik dit een leuke opdracht zou gaan vinden (wederom kon ik met een bitchy personage aan de slag :-). De precieze opdracht was:

Vertel het verhaal verder waar de originele tekst ophoudt. Imiteer zoveel mogelijk vorm en stijl van het origineel.

Het resultaat was de volgende tekst:

Texaanse mannen zijn in feite heel eenvoudige wezens. Ze geven maar wat om een paar dingen. Drie dingen. Bier, stieren – en vrouwen. En niet zo maar vrouwen. Gróte vrouwen. Big Mamma’s. Tot op het genante af.
Omdat moeder natuur naar evenwicht streeft, zijn Texaanse meisjes dus precies dat: All Tits And No Brains. Hele meisjesinternaten vol.
Carmen is zo’n meisje. Texaans all the way. Bier en vrouwen, die doen haar niets. Stieren des te meer. Studs, weet je wel. En dan het liefst in een strak, leger-groen schilletje. Dat pelt zo lekker makkelijk. Want Carmen houdt van de mannen van het leger. En the army houdt van Carmen.

Na een eerst voorlees- en feed-back-ronde, kregen we de opdracht om onze tekst aan onze linkerbuurman- of buurvrouw te geven, en om de tekst die we nu voor ons hadden liggen, voort te zetten op eenzelfde manier als we zojuist in onze eigen tekst gedaan hadden. Hoe we precies de tekst verder lieten gaan, was vanzelfsprekend iets waar we geheel vrij in waren. Daarna werden de teksten nog één keer naar links doorgeschoven. Daarna kregen we onze eigen teksten weer terug.
Het was erg grappig om te zien wat anderen met je originele starttekst gedaan hadden. Sommigen hadden het verhaal meer richting één van de minnaars van Carmen getrokken, anderen haalden er juist nog meer nieuwe personages bij.

Mijn tekst was door mijn mede-cursisten

(Voortzetting van de “Spaanse Operette” tekst door mede-cursisten)

Op de laatste pagina van de local paper stond haar overlijdensbericht afgedrukt. De begrafenis had in alle beslotenheid plaatsgevonden. Ik bestelde meteen een ticket en met het eerstvolgende vliegtuig reisde ik naar Sevilla. Op haar graf zonder steen lagen nog enkele bossen bloemen. Witte bloemen. Ik legde er mijn rode rozen naast.
Carmen houdt niet echt van mensen. Ze wil wel dat mensen van haar houden. Vooral mannen. Dat wil zeggen: militaire mannen met macht. Van haar moeder had Carmen altijd gehouden. En ook nu, na haar dood, houdt ze van haar. Als een dwaze moeder liep ze elke maandag met andere moeders in een demonstratie. Te rouwen om het verlies van drie zonen. De demonstraties waren steeds grimmiger geworden. Er werd gehuild en ze scholden op het regime. Samen met tien andere moeders heeft ze haar leven gegeven. Neergeschoten door Emilio, een militair. Emilio was ooit de minnaar van Carmen, toen hij gestationeerd was in Texas.

Dit was een hele andere voortzetting dan ik verwacht had. En het leek me met het probleem op te schepen dat mijn favoriete personage, Carmen, overleden was.
Na de tekst nog eens goed gelezen te hebben, zag ik dat de tekst een lezing bood waarbij niet Carmen was overleden, maar haar moeder (in dat geval was het Carmen die als een dwaze moeder meeliep in de demonstratie).

Door voor deze lezing te kiezen, kon ik de tekst weer voortzetten met Carmen in de hoofdrol. Veel beter nog: ik kon Carmen neerzetten als een wraakzuchtig type die niets meer te verliezen had en dus bij alles hoog inzette.

(Afronding)

Deze ingrijpende gebeurtenis – één van de vele uit haar dramatische verleden – hadden Carmen gemaakt tot wat ze nu was. Een vrouw die de teugels strak in handen wilde hebben. Een control freak. En een vrouw die verzot was op macht. Heel veel macht. Macht was haar belangrijkste drijfveer. Macht maakte haar woest en wild. En als Carmen woest werd, werden de mannen wild. Volledig door het lint gingen ze. Luxe juwelen kopen, haar meenemen naar de meest exclusieve clubs, concurrenten uit de weg ruimen – álles deden ze. En dat allemaal voor haar.
En zo werkte ze heel wat mannen af. Wat heet: ze verslond ze. Zoals een kat speelt met een halfdode muis, zo speelde Carmen met haar mannen. Haar vuurrood geverfde nagels zette ze echter niet in alle mannen. Nee, het moesten wel mannen zijn die haar iets te bieden hadden. Geld. Luxe. Toegang tot bepaalde kringen. Maar het allerliefste nog: macht.
José was een van haar eerste slachtoffers. Als dé mateador van Matamaros had hij de vrouwen voor het uitzoeken. Na één enkele glimp van haar op de tribune van La Granda Arena de Matamaro, wilde hij alleen nog maar Carmen. Twee maanden heeft ze hem vergeefs laten spartelen. Toen was het afgelopen. Volgens de pers was het een ongeluk, maar naar verluidt liep hij bewust op de grote horens van stier Hèrman. De scherpe punten doorboorden niet alleen op fatale wijze zijn hart en milt, maar draaiden ook het laatste restje van zijn ego definitief de nek om. Exit José.
King Kong Cárdenas volgde al snel daarna. Ja zeker: dé grote King Kong. Meer dan een half jaar had ze een relatie met hem. Er deden zelfs hardnekkige geruchten de ronde over de komst van een chico. Ik geloofde er helemaal niets van. Het was overduidelijk waar zij op uit was – ga maar na. Hij had goede relaties met hoge mensen in de legertop. Een Casa Extrema Grande. En hij bezat een goed gevulde bankrekening. Dat alles was voor Carmen heel wat opwindender dan zijn kale kop en uitgezakte lichaam. En voor het overige was hij ook al geen Nobelprijs materiaal. Uiteindelijk ging hij dan ook volledig knock-out. Waarschijnlijk is het nu nog steeds niet tot hem doorgedrongen wat er gebeurd is. Niemand die het precies weet, eigenlijk. Nadat Carmen hem bruut dumpte voor een ander, is er namelijk nooit meer iets van hem vernomen. Dat kán ook het werk zijn geweest van Emilio. Voor hèm had Carmen namelijk Cárdenas aan de kant gezet. En Emilio houdt van niet concurrentie, zo zeggen ze.
Toen ik hoorde dat Carmen een nieuwe relatie had, was ik niet verbaasd. Dat het met Emilio was, dàt verbaasde me wel. Wat heet: ik was compleet verbijsterd. Zoiets verzin je toch niet? Tien jaar geleden had ze al een keer wat met hem gehad. Lang duurde dat echter niet. Na drie weken vond hij het wel weer mooi geweest. Toen had hij alweer een nieuwe fulanita gevonden. En twee en een half jaar geleden heeft hij haar moeder doodgeschoten. Met eigen hand. Omdat ze een bedreiging vormden voor het regime! Niet dat hij wist dat het Carmen’s moeder was. Niet dat hem dat wat had kunnen schelen…
En in uitgerekend die man heeft ze nu haar klauwen gezet? Dan moet ze gek geworden zijn. Totaal loco.
Of ze weet het… Ze weet het, en het is onderdeel van een plan. Een heel wraakzuchtig plan. Haar plan. Verrek, dát moet het gewoon zijn! Als je het mij vraagt kon die Emilio wel eens zijn laatste kruit verschoten hebben.

De cursus sloot nog af met een les (9) over het beschrijven van een omgeving en eigenaardigheden. Dat leverde niet zo heel erg veel spannends op.
Afgesloten werd met een soort van evaluatie, waarbij gekeken werd naar de teksten die we met z’n allen tijdens de cursus geschreven hadden. Ook was ons gevraagd om 1 of 2 boeken mee te nemen van schrijvers die ons inspireerden, of juist niet. Ik heb daarbij gekozen voor een pocket van Midas Dekkers (zijn korte verhalen vind ik bijzonder goed en komisch geschreven) en het kinderboekenweekgeschenk van afgelopen jaar (daarin sprak me de heerlijk eenvoudige, recht-toe-recht-aan stijl zonder onnodige krulletjes erg aan).

Al met al vond ik het een erg nuttige, maar vooral ook een erg leuke cursus.
Ik kijk erg uit naar komende dinsdag als ik met de cursus begin voor het schrijven van een lang verhaal!

3 reacties op “Schrijfcursus, deel III”

  1. Negen lessen maar? Dat is wel een erg korte cursus. Vooral echt een inleiding, om te zien wat van het schrijven je het leukst vind, denk ik dan.

    Leuke stukjes! De Texaanse operette zwabberde mij nèt iets te veel: eerst speelt het zich af in Texas, dan blijkt haar moeder een Dwaze Moeder te zijn (en dus speelt het zich af in Argentinië), maar ze wordt begraven in Sevilla (da’s dan weer in Spanje). Que? Maar dat komt natuurlijk omdat een mede-cursist er met zijn plasvingers aan heeft gezeten!
    Het stukje over wat je te veel moeite kost sprak mij meer aan.

    Ik ben erg benieuwd naar de resultaten uit de vervolg-cursus!

  2. >>Alle dingen die jij te lang vindt duren
    – de werkdag (soms!).

    Alles wat je (te) veel moeite kost
    – loslaten wat anderen van me vinden / over mij denken;
    – perfectionisme / erin berusten en kunnen accepteren dat iets me niet lukt of dat ik iets niet kan;
    – vervelende zaken loslaten;
    – ‘in het moment blijven’.

    Alles wat volgens jou te kort duurt
    – het weekeinde;
    – de lesavonden van de schrijverscursus;
    – mooie momenten met vrienden.

  3. Ik kijk erg uit naar komende dinsdag als ik met de cursus begin voor het schrijven van een lang verhaal!

    Morgen? Koel!
    Veel plezier, en post alstjeblieft je huiswerk!

Opmerkingen zijn niet meer mogelijk.